مجله اينترنتي هلو

علائم و درمان يائسگي در زنان و مردان - يائسگي در زنان و مردان

در اینجا قصد داریم به مقایسه روند یائسگی در خانم ها و آقایان بپردازیم و شما را با مراقبت های لازم برای هر گروه آشنا کنیم . . .

به ادامه مطلب برويد

يائسگي در زنان و مردان

+ یائسگی در زنان و مردان با این نشانه ها و علائم همراه است

    یائسگی بخشی جدایی ناپذیر از زندگی خانم هاست. تمامی خانم ها به طور متوسط از حدود 51 سالگی به دنبال قطع عادت ماهانه با طیفی از علائم مختلف مثل کاهش هورمون های زنانه، گرگرفتگی، بی خواب، اختلالات روانی، افسردگی و اضطراب، تعریق، تپش قلب، کاهش حجم عضلات، افزایش چربی بدن و... مواجه می شوند،

+ اما آیا یائسگی فقط مختص بانوان است؟

   جالب است بدانید آقایان نیز با بالا رفتن سن به تدریج کاهش سطح هورمون مردانه یا تستوسترون و علائم ناشی از آن را در سطوح مختلف تجربه می کنند.

    از آنجایی که یائسگی در آقایان به اندازه خانم ها پر سر و صدا، مشکل ساز و همه گیر نیست، معمولا خیلی مورد توجه قرار نمی گیرد، اما در بعضی موارد با شدت گرفتن علائم می تواند در زندگی آقایان اختلال ایجاد کند.

    در این مطلب قصد داریم به مقایسه روند یائسگی در خانم ها و آقایان بپردازیم و شما را با مراقبت های لازم برای هر گروه آشنا کنیم.

    ویژگی های مردانه و زنانه به دنبال ترشح هورمون های به خصوص در بدن ایجاد می شوند؛ از جمله تستوسترون یا هورمون مردانه و استروژن یا هورمون زنانه. بخش عمده تستوسترون از بیضه ها و بخش عمده استروژن از تخمدان ها ترشح می شود.

    درصد کمی از آنها نیز توسط ارگان های دیگر تولید می شوند. درواقع هر دوی این هورمون ها در بدن خانم ها و آقایان وجود دارند اما با نسبت های بسیار متفاوت.

    میزان ترشح این هورمون ها از سن بلوغ افزایش می یابد و باعث بروز تظاهرات و صفات ثانویه جنسی در خانم ها و آقایان می شود.

پسرها معمولا از سنین 9 تا 16 سالگی تغییراتی مانند رشد موهای ناحیه تناسلی و زیر بغل و ریش صورت، افزایش حجم عضلات، تغییر صدا و... را تجربه می کنند.

    خانم ها نیز معمولا از 8 تا 14 سالگی با تغییرات ظاهری بلوغ و عادت ماهانه مواجه می شوند. با افزایش سن و رسیدن به دوران یائسگی از میزان ترشح این هورمون ها کاسته می شود.

    ممکن است تصور کنید یائسگی یک وضعیت زنانه است اما باید بدانید گاهی اوقات آقایان نیز علائم کاهش هورمون مردانه را تجربه می کنند. درواقع سطح این هورمون بعد از 50 سالگی به تدریج در بدن کاهش می یابد. البته این کاهش همیشه مشکل ساز نیست و باعث بروز علائم نمی شود.

+ یائسگی در آقایان


    یائسگی در آقایان که تحت عنوان «آندروپوز» شناخته می شود، برعکس یائسگی در خانم ها یا «منوپوز» خیلی شایع و مشکل ساز نیست. از طرفی همه آقایان از 50 سالگی افت سطح تستوسترون را تجربه نمی کنند، اما با افزایش سن و عبور از 70 سالگی تقریبا 70 درصد از آقایان دچار افت تستوسترون می شوند.

    این وضعیت همیشه با علائم همراه نیست اما در بعضی موارد ممکن است باعث عوارض خلقی، جنسی و جسمانی شود.

    این عوارض گاهی به قدری خفیف هستند که باعث شکایت فرد نمی شوند اما گاهی به قدری شدت پیدا می کنند که باید تحت درمان قرار بگیرند.

+ علائم و نشانه ها

   از جمله علائم خلقی یائسگی در آقایان می توان به افسردگی، زودرنجی، اضطراب، کج خلقی و... اشاره کرد. علائم جسمی آن بیشتر به شکل کاهش حجم عضلات و بالا رفتن میزان چربی بدن دیده می شود.

    برخلاف خانم ها، در بدن آقایان بافت عضلانی غالب است. بنابراین با شروع یائسگی به تدریج بافت عضلانی و قوام استخوانی آقایان تحلیل می رود و احتمال بروز شکستگی ها افزایش می یابد. علاوه براینها، پایین آمدن سطح تستوسترون می تواند باعث مشکلات و ناتوانی های جنسی شود.

   با پایین آمدن سطح انرژی در دوران یائسگی ممکن است فرد دیگر به راحتی قادر به انجام فعالیت های جسمانی مثل قبل نباشد.

   برای مثال ممکن است دیگر نتواند به راحتی پیاده روی طولانی داشته باشد یا اجسام سنگین را حمل کند.

   همچنین ممکن است دچار اختلالات خواب مثل افزایش خر و پف شود. بعضی آقایان نیز با کاهش سطح تستوسترون دچار تاری دید، مشکلات پروستات مثل بزرگی خوش خیم پروستات و... می شوند.

+ وقتی سطح تستوسترون پایین می آید


    هورمون های جنسی مردانه باعث تولید اسپرم و ارتقای کیفیت زندگی آقایان می شوند. با کاهش سطح تستوسترون، تصویر ذهنی فرد نسبت به خود تغییر می کند. در این وضعیت ممکن است فرد دچار کاهش عتماد به نفس شود.

    همچنین ممکن است در تحریک جنسی دچار مشکل شود زیرا کاهش تستوسترون بر خونسازی تاثیر می گذارد. افت تولید گلبول های قرمز نیز خود باعث کم خونی، ضعف و خستگی می شود. جالب است بدانید خانم ها نیز با کاهش سطح تستوسترون در بدن دچار تظاهرات مشابه می شوند.

+ علل یائسگی زودرس

   بحث یائسگی زودرس برای آقایان نیز مطرح است. این وضعیت زمانی اتفاق می افتد که به دنبال یک علت پاتولوژیک یا یک بیماری، سطح تستوسترون در بدن دچار افت شدید شود.

   برای مثال ضایعات و تومورهای مغزی ممکن است در فرمان مغز برای ترشح تستوسترون از بیضه ها اختلال ایجاد کنند. در این شرایط فرد در سنین پایین تر از 50 سالگی ممکن است دچار علائم افت تستوسترون مثل ریزش ریش، از دست دادن صفات جنسی ثانویه، ناباروری و... شود.

   درواقع هر عاملی که در ترشح تستوسترون از بیضه ها اختلال ایجاد کند می تواند باعث یائسگی زودرس شود. حال این عوامل ممکن است از مغز یا بیضه ها نشات بگیرند؛ از جمله اختلالات مغزی، ضربه به بیضه ها، مصرف داروهای خاص، آسیب های عروقی، عفونت ها، شیمی درمانی و....

+ طرز تشخیص و مراقبت های لازم

   آقایان با افزایش سن باید از لحاظ چربی های خون، قندخون و بعد از 70 سالگی از لحاظ پوکی استخوان مورد غربالگری قرار بگیرند. میزان تستوسترون خون معمولا مورد غربالگری قرار نمی گیرد، مگر اینکه فرد با شکایت از علائم کاهش آن به پزشک مراجعه کند. در این شرایط می توان میزان تستوسترون را با آزمایش خون مشخص کرد.

+ چه باید کرد؟

   کاهش سطح تستوسترون فقط در شرایط خاص نیاز به درمان پیدا می کند. این درمان ها خود براساس عوارض ناشی از کاهش تستوسترون تجویز می شوند.

   برای مثال فرد ممکن است برای رفع اختلالات جنسی، افسردگی، کم خونی و... نیاز به درمان پیدا کند، اما باید توجه داشت درمان با تجویز تستوسترون پرعارضه است و می تواند منجر به تشدید خطر ابتلا به سرطان پروستات و افزایش بزرگی پروستات حتی از نوع خوش خیم و اختلالاتی مانند آپنه خواب، غلظت خون، حوادث قلبی- عروقی، مشکلات کبدی و... شود.

    از طرفی ممکن است فرد از درمان با تستوسترون نتیجه مطلوب نگیرد و در عین حال دچار عوارض جبران ناپذیر شود. بنابراین درمان با تجویز تستوسترون فقط در شرایط خیلی خاصی باید انجام شود.

     قبل از شروع درمان با هورمون ابتدا باید مطمئن شویم فرد، سرطان پروستات ندارد زیرا این سرطان وابسته به هورمون های مردانه است و با تزریق هورمون تشدید می شود.

   علاوه براین فرد باید از لحاظ بیماری های زمینه ای بررسی شود. افراد مبتلا به بیماری های قلبی- عروقی پیشرفته و بعضی بیماری های خونی مثل پلی سیتمی (زیاد بودن گلبول های قرمز خون) نیز نباید از هورمون درمانی استفاده کنند زیرا تستوسترون خونسازی را تحریک می کند.

+ نحوه درمان آندروپوز یا یائسگی مردان

   به دلیل چالشی که تجویز این دارو در مردان مسن ایجاد می کند، ابتدا باید تشخیص بیماری با اندازه گیری سطح دقیق سرومی تستوسترون قطعی شود و ملاحظات تجویز نیز در نظر گرفته شود.

     در صورت تجویز دقیق این دارو، بسیاری از علایم و مشکلات نظیر چاقی مفرط، آنومی یا کم خونی ، افسردگی، پوکی استخوان و اختلالات جنسی بهبود می یابد. در هر سنی می توان تستوسترون تجویز کرد و سن، فاکتور محدودکننده در تجویز این دارو نیست.

    تجویز تستوسترون در مورد افرادی که سرطان پروستات دارند مناسب نیست. یک متخصص اورولوژی و آندرولوژی در خصوص تجویز تستوسترون برای درمان این بیماری تأکید کرد:در مردان مبتلا به غلظت خون ، نارسایی قلبی، سرطان پروستات و حتی بزرگی خوش خیم پروستات همراه با علایم شدید، نباید این دارو تجویز شود؛ هرچند که افزایش تستوسترون در افزایش خطر سرطان پروستات و بزرگی خوش خیم پروستات ثابت نشده است،

 ولی تجویز این دارو در سن بالا برای درمان یائسگی مردان باید با ملاحظات بیماری پروستات انجام شود.

   تجویز تستوسترون در این مردان سبب بهبود قابل ملاحظه در درد ناحیة دنبالچه می شود. حتی در مردانیکه کاهش مرضی هورمون مردانه (یائسگی) توسط بررسیهای دقیق تائید می شود، قبل از تجویز تستوسترون بیمار بایستی بطور کامل معاینه شده و یک عده آزمایشاتی از جمله از نظر سرطان پروستات بعمل آید.

+ معنای یائسگی مردانه، ناباروری نیست

   یائسگی و کاهش هورمون مردانه به دنبال بالا رفتن سن در آقایان برخلاف خانم ها باعث از دست رفتن قدرت باروری و توقف تولید اسپرم نمی شود.

    برخلاف خانم ها که با ورود به سنین یائسگی دچار اختلال در تعادل هورمونی می شوند و رحم و تخمدان هایشان دیگر قادر به گذراندن بارداری نیست و توانایی بچه دار شدن را از دست می دهند. خانم ها در 2 هفته ابتدایی چرخه عادت ماهانه دچار افزایش استروژن و در 2 هفته آخر دچار افزایش پروژسترون می شوند.

   به این ترتیب باروری یا تخمک گذاری اتفاق می افتد اما بدن مردها این گونه عمل نمی کند. علاوه براین، هورمون تستوسترون تنها توسط بیضه ها تولید نمی شود، بلکه از غدد فوق کلیوی هم ترشح می شود. بنابراین آقایان با یائسگی، هورمون های جنسی خود را به طور کامل از دست نمی دهند و فقط دچار کاهش ترشح آنها می شوند.اگرچه ممکن است تولید اسپرم ها با افزایش سن کاهش پیدا کند اما این موضوع به معنای از دست رفتن قدرت باروری نیست.

+ نقش سیگار و الکل در بروز یائسگی در آقایان

   مصرف مداوم و مقادیر بالای الکل به واسطه تغییراتی که در کبد ایجاد می کند، می تواند باعث افت سطح تستوسترون شود. مصرف زیاد دخانیات نیز به طور غیرمستقیم با ایجاد بیماری های مختلف از جمله اختلالات ریوی، قلبی، سکته و... می تواند در زندگی جنسی آقایان و سطح ترشح تستوسترون مشکل ایجاد کند.

+ تاثیر شیوه زندگی بر روند یائسگی در آقایان

   مداخله درمانی خاصی برای جلوگیری از افت سطح تستوسترون وجود ندارد و فقط می توان سیر آن را آهسته تر کرد. شیوه زندگی، عوامل محیطی و عوامل ژنتیکی می توانند در سرعت افت تستوسترون نقش داشته باشند.

   برای مثال چاقی، اضافه وزن و استرس های عاطفی می توانند سیر افت تستوسترون را تشدید کنند. در مقابل، شیوه زندگی و رژیم غذایی سالم و ورزش منظم، افت تستوسترون را کاهش می دهند.

+ دوپینگ تستوسترون و خطر یائسگی زودرس

   تستوسترون، هورمونی است که در بلوغ باعث افزایش حجم عضلات در پسرها نسبت به دخترهای همسن و سال خود می شود. متاسفانه این تصور برای بعضی از ورزشکاران وجود دارد که می توان با مصرف مقادیر بالای هورمون تستوسترون، روند افزایش حجم عضلات را تشدید و تسریع کرد. اگرچه این دارو موجب افزایش حجم عضله می شود ولی باعث افزایش قدرت عضلانی و عملکرد ورزشی نمی شود.

    درواقع تزریق تستوسترون فقط نتیجه ظاهری دارد. علاوه براین مصرف تستوسترون در دوزهای بالا با خطر عوارض مختلف قلبی- عروقی، اختلالات کبدی، سرطان های پروستات و... همراه است. جدا از این عوارض، دوپینگ تستوسترون می تواند باعث اختلال و سرکوب فرمان مغز برای ترشح این هورمون به صورت طبیعی شود.

   میزان ترشح تستوسترون در حالت طبیعی حتی در ساعت های مختلف روز متفاوت و حساب شده است. برای مثال میزان این هورمون صبح ها بالاتر از شب هاست.

   حال اگر مقادیر بالایی از تستوسترون از خارج وارد بدن شود به طور حتم این چرخه مختل می شود. این افراد معمولا بعد از قطع مصرف تستوسترون دچار اختلالات هورمونی و کاهش سطح تستوسترون خواهند شد.

+ یائسگی در خانم ها

    خانم ها از حدود 8 تا 14 سالگی دچار افزایش سطح هورمون زنانه یا استروژن می شوند. این میزان ترشح از استروژن به طور متوسط تا 51 سالگی ادامه می یابد. طی این سال ها با آزاد شدن فولیکول های تخمدان در هر ماه به تدریج از ذخایر تخمدانی و قدرت باروری خانم ها کاسته می شود، طوری که با رسیدن به یائسگی فرد قدرت بچه دار شدن را از دست می دهد.

     درواقع یائسگی به معنای ایجادنشدن چرخه عادت ماهانه برای 12 ماه است. زمان بروز یائسگی به مسائل مختلفی مثل عوامل ژنتیکی، بیماری ها و شیوه زندگی ارتباط دارد، اما یائسگی قبل از 40 سالگی غیرطبیعی محسوب می شود. در این وضعیت به طور حتم یک بیماری یا علت پاتولوژیک برای آن مطرح است.

+ روند یائسگی خانم ها 4 سال طول می کشد

   روند یائسگی به طور متوسط 4 سال طول می کشد تا کامل شود. در این 4 سال عادت ماهانه نامنظم می شود.اوایل ممکن است فاصله هر بار عادت ماهانه کاهش یابد و بعد به تدریج این فاصله بیشتر می شود تا عادت ماهانه به طور کامل برای 12 ماه قطع شود.

   با رسیدن به یائسگی فرد ممکن است علائمی مثل بی خوابی، افسردگی، بی قراری، تعریق، کاهش حجم عضلات، افزایش چربی، دردهای پراکنده مفاصل، پیری پوست و خشکی، سوزش و درد واژن حین رابطه زناشویی را تجربه کند.

    گرگرفتگی یکی دیگر از علائم شایع یائسگی است که به صورت حمله گرما از سمت سر شروع می شود و به پایین بدن انتشار پیدا می کند. این حالت معمولا 2 تا چند دقیقه طول می کشد و بعد به احساس سرما تبدیل می شود. تقریبا 80 درصد از خانم ها طیفی از این علائم را تجربه می کنند، اما همه آنها به پزشک نیاز پیدا نخواهند کرد. تنها 20 تا 30 درصد از خانم ها ممکن است به دنبال تشدید علائم یائسگی به پزشک مراجعه کنند.

+ علل یائسگی زودرس در خانم ها

   ترشح استروژن توسط تخمدان ها به دنبال ارسال فرمان از سوی مغز انجام می شود. تخمدان ها با ترشح استروژن و پروژسترون، چرخه عادت ماهانه را در دوره های متوسط 28 روزه تشکیل می دهند.

    طی این دوره ها فرد افزایش یا کاهش سطح استروژن و پروژسترون را به تناوب تجربه می کند. انتظار می رود این دوره ها حداقل تا 40 سالگی وجود داشته باشند. اگر عادت ماهانه قبل از 40 سالگی متوقف شود، فرد دچار یائسگی زودرس شده است.

   این وضعیت معمولا بر اثر یک بیماری خاص، اختلالات ژنتیکی یا مصرف بعضی داروها اتفاق می افتد. درواقع هر عاملی که در مسیر ترشح استروژن و پروژسترون از مغز تا تخمدان ها اختلال ایجاد کند، می تواند باعث بروز یائسگی زودرس شود.

    این وضعیت حتما باید با جایگزین کردن هورمون های زنانه درمان شود، در غیر این صورت، فرد درمعرض خطر پوکی استخوان و عوارض دیگر قرار می گیرد.

+ طرز تشخیص و مراقبت های لازم

   تشخیص یائسگی در خانم ها به صورت بالینی و آزمایشگاهی انجام می شود. درواقع با مشاهده علائم معمول یائسگی و قطع عادت ماهانه برای 12 ماه می توان فرد را بدون انجام آزمایش خون، یائسه خواند. آزمایش بیشتر زمانی تجویز می شود که علائم یائسگی قبل از 40 سالگی بروز پیدا کنند.

   هورمون استروژن یک عامل بسیار قوی در پیشگیری از عوارض قلبی-عروقی و سکته های قلبی و مغزی در خانم هاست. بنابراین با افت این هورمون بعد از یائسگی، خانم ها به شدت در معرض حوادث قلبی- عروقی و مغزی قرار می گیرند. پوکی استخوان یکی دیگر از مسائل مطرح برای خانم های یائسه است که باید از حدود 65 سالگی مورد غربالگری قرار بگیرد.

   اگر هم فرد دارای سابقه بیماری یا شکستگی های خاص در خانواده یا مصرف داروهای تشدیدکننده پوکی استخوان باشد باید غربالگری پوکی استخوان را از سنین پایین تر آغاز کند.

    باتوجه به نتیجه تست پوکی استخوان، پزشک ممکن است آن را مجدد درخواست کند اما فاصله بین 2 تست نباید کمتر از 2 سال باشد؛ حتی اگر فرد دچار پوکی استخوان باشد. درواقع انجام تست پوکی استخوان با فاصله کمتر از 2 سال ارزش زیادی نخواهد داشت.

+ چه باید کرد؟

   خانم های یائسه بهتر است مصرف مواد غذایی با خاصیت گرمی را کاهش دهند و در مکان های خیلی گرم قرار نگیرند. ورزش منظم، مصرف سویا به جای گوشت و مصرف ویتامین هایی مثل ویتامین E نیز به کاهش علائم یائسگی کمک می کنند.

   بعضی خانم ها ممکن است به داروهای ضدافسردگی یا بعضی داروهای ضدتشنج مثل گاباپنتین نیز برای بهبود وضعیت روانی خود نیاز پیدا کنند.

    اگر هیچ از این راهکارها موثر نباشد در مرحله آخر و در موارد بسیار محدودی درمان جایگزینی هورمون های زنانه تجویز می شود، اما باید توجه داشت این درمان با عوارض بسیار زیادی همراه است و می تواند منجر به افزایش خطر سرطان های پستان و حوادث قلبی- عروقی شود.

   درنتیجه درمان با هورمون معمولا برای رفع علائم یائسگی توصیه نمی شود، مگر در موارد بسیار محدود و در افرادی که زیر 40 سالگی دچار یائسگی شده اند. در این شرایط نیز درمان حتما باید با پیگیری های منظم انجام شود.

+ نقش الکل و سیگار در بروز یائسگی در خانم ها

    همان طور که مصرف مداوم مقادیر زیاد الکل می تواند باعث افت تستوسترون در آقایان شود، در خانم ها نیز باعث ایجاد اختلال در ترشح هورمون های زنانه می شود. دخانیات نیز به طور غیرمستقیم با ایجاد اختلالات و بیماری های مختلف می تواند روند یائسگی را تسریع ببخشد و فرد را دچار عوارض مختلف کند.

+ تاثیر شیوه زندگی بر روند یائسگی در خانم ها

   یائسگی برای هر فرد با توجه به عوامل ژنتیکی و محیطی، بیماری ها و داروهای مصرفی در یک بازه زمانی خاص اتفاق می افتد. سن بروز یائسگی را می توان با شیوه زندگی سالم و ورزش منظم در این بازه به تعویق انداخت.

    برای مثال اگر فرد قرار باشد بین 50 تا 55 سالگی دچار یائسگی شود، می تواند با زندگی سالم سن بروز یائسگی را به 55 سالگی برساند، اما فراتر از این بازه نمی توان یائسگی را به تعویق انداخت . . .

پايان مطلب

مجله اينترنتي هلو  www.holoo1.ir

نمناک  namnak.com

مطالب مرتبط

نظرات براي مجله اينترنتي هلو

نام
ایمیل (منتشر نمی‌شود) (لازم)
وبسایت
:) :( ;) :D ;)) :X :? :P :* =(( :O @};- :B /:) :S
نظر خصوصی
مشخصات شما ذخیره شود ؟ [حذف مشخصات] [شکلک ها]
کد امنیتی

افراد مشهور